İnançlar

İnançlar;Ellis'in, inançların nasıl olup da çeşitli duygulara yol açtığını açıklamaya yönelik modelini incelemiştik. Size faydası olmayan inançlara bağlanmış olabilirsiniz. Bazı durumlarda da bunlar çocukluğunuzda size aşılanmış ve gerçekle ilgisi bile olmayan duygulardır. Eğer inanç sisteminiz hayatınızın gerçeğiyle uyum halinde değilse stres kaynağı olabilir. Bununla ilgili bir örneği inceleyelim:
Hiro kendini endişeli ve mutsuz hissediyordu. Yıllardır video türü elektronik eşyalar üzerine çalışıyordu. Çalıştığı kurum, fabrikalarından biriyle ilgili olarak, yerel televizyon kuruluşu tarafından çekilmiş bir film satın almıştı. Hiro bu filmi derleyerek, bir işçi eğitim filmi hazırlamakla görevlendirilmişti. Kullanmak istediği görüntüleri belirledikten sonra dublaj donanımını kurdu. İşi bitirdikten sonra filmi geri sardı ve yanlışlıkla "oynatma" düğmesi yerine "silme" düğmesine bastığını fark etti. Eğitim programı için ayırdığı görüntüleri kaybettiği gibi, filmin orijinalini de silmişti. Hiro bir hafta boyunca endişeden neredeyse hasta oldu; durumu patrona nasıl söyleyeceğini düşünüyordu. Bu kadar aptalca bir hatayı nasıl yapabildiğini anlayamıyordu. Bir video uzmanı olmasına rağmen, nasıl olup da yanlış düğmeye basmıştı?
İnsan hata yapar. Hiç kimse mükemmel değildir. Hiro! eğitimli ve tecrübeli olduğu için böyle bir hata yapmaması gerektiği inancını taşıyordu. Ona göre, bu hatanın hiçbir açıklaması ve mazereti olamazdı. Kendisini mutsuz eden şey, bantın kaybolmasından ziyade bu inancıydı. Mükemmel olabileceğinizi düşünmek, Dr. Albert Ellis'in deyimiyle mantıksız bir inançtır. Herhangi bir durumda kendinizi haddinden fazla gergin ve mutsuz hissediyorsanız, mantıksız bir inancın iş başında olduğundan emin olabilirsiniz.
Aşağıda, çok sık rastlanan mantıksız inançların bazılar sıralanmıştır:
1. Herkesten sevgi ve onay görme zorunluluğu.
2.  Mükemmel, en rekabetçi, yeterli ve başarılı olma zorunluluğu.
3.  Hayal kırıklığına veya haksızlığa uğradığınızda ve reddedildiğinizde, olayları korkunç ve dayanılmaz algılama eğilimi.
4.  Mutsuzluğun kendi kontrolünüz dışındaki faktörlerden kaynaklandığı inancı.
5.  Bir şey korkunç ve dehşet verici görünürse, o şey mutlaka olacakmış gibi beklemek gerektiği inancı.
6.  Hayatın zorluklarından kaçmanın, onlarla yüzleşmekten daha kolay olduğu inancı.
7.  Geçmişin çok önemli olduğu ve şimdiki hayatınızı büyük ölçüde etkileyebileceği inancı.
Bunlar onlarca mantıksız inançtan sadece birkaç tanesidir. Strese neden olan içsel inanç kümenizi kendi içinizde taşıyorsunuz. Bunları tespit edebilir misiniz?
Bu inançlara bağlandığınız zaman, dünyanın bu inançlara uygun hareket etmesini beklersiniz. Eğer öyle hareket etmezse strese kapılırsınız. Marta'nm tecrübesi buna güzel bir örnektir:
Marta "İyilik yap, iyilik bulursun." kuralına inanan bir asiydi. Öğle yemeğine çıkarken, ofiste bulunanlara dışarıdan bir şey isteyip istemediklerini sorardı. Zamanla durulundan hoşnutsuz olmaya başladı. Diğerleri dışarı çıktıktın zaman kendisine bir şey isteyip istemediğini sormuyordu. Marta iş arkadaşlarından, kendisinin onlara davrandığı gibi davranmalarını bekliyordu. Onun beklediği gibi davranmadıklarında da kendini kullanılmış ve kırgın hissetmişti.
Marta'nın inançlarını kullanarak kendine nasıl beklentiler kurduğunu görebiliyor musunuz? Beklentilerinin gerçekleşmemesi gerçeğine birtakım anlamlar yükleyerek "Bu insanlar çok düşüncesiz." gibi bir sonuca varmış ve kendini kötü hissetmişti. Arkadaşlarına doğrudan ne istediğini söyleyerek hayatının kontrolünü eline alması Marta açısından daha akılcı bir yaklaşım olurdu.
  "meli, malı" gibi, strese neden olan birçok olumsuz düşünme şekli inceledik. Meli, malı ifadesini her söyleyişinizde, bunun bir inanç içerdiğini hatırlamalısınız. Bir egzersiz olarak gün boyunca meli, malı ifadesini kullandığınız durumlara dikkat edin ve bunların hangi inançlarınızla bağlantılı olduğunu belirlemeye çalışın. Daha sonra bu inançların gerçeklere dayanıp dayanmadığına bakın. Başlangıç için aşağıdaki örneklerden başlayabilirsiniz.
 İnanç              Sıkıntı yaşamak çok kötü bir duygu. meli, malı        Geç kalacağımı anladığımda, durumu
telefonla bildirmem gerekirdi. İnanç              Herkes tarafından tasvip edilmeliyim.
Şimdi listeye kendi seçtiklerinizi ekleyin. Mantıksız inançlarınız Ellis'in belirttiklerinden farklı olabilir. Bunun sakıncası yok; amaç, inançlarınızı tanımaya başlamaktır:
meli,malı İnanç___
  Bu tür faydasız inançlar, üzerinizde stres oluşturmaya başlayınca ne yapabilirsiniz? Sadece bu inançlardan vazgeçin ve yerlerine daha gerçekçi olanları koyun. Yukarıdaki örnekleri kullanarak, inançları meli, malı gibi ifadeler yerine tercihlere dönüştürebilirsiniz.
İnanç         Yaptığım her işte tam olarak yeterli ve etkili olmalıyım.
Yeni hali    Yeterli ve etkin olmak güzel bir duygu. Yaptığım her işte yeterli olmak istediğim halde, bunun mümkün olmadığının farkındayım ve bunu kabulleniyorum.
İnanç         Sıkıntı yaşamak çok kötü bir duygu.
Yeni hali    Sıkıntı yaşamamayı tercih ederim, fakat, zaman zaman sıkıntı yaşayacağım kaçınılmaz bir gerçek. Sıkıntıyı çok kötü bir şeymiş gibi görmek zorunda değilim. Bu duyguyu kabullenebilirim.
İnanç        Herkes tarafından «tasvip edilmeliyim.
Yeni hali    Herkes tarafından sevilmeyi tercih ederdim, fakat herkesin beni sevmeyeceğini biliyorum. Ne yaparsam yapayım, herkes tarafından sevilmemi sağlayamam.
Şimdi makul olmayan inançlarınızı daha makul tercihlere dönüştürüp dönüştüremeyeceğinize bakın. İstekler yerine ihtiyaçlar ve tercihlerinizi belirlemeye başladığınız zaman, içsel stresinizi önemli ölçüde azaltmış olacaksınız.
 DERLEYEN... (EDİTÖR)
İletişim:bilgi@gencogrenci.com

Bu makale şu konularla ilgili olabilir :kişisel gelişim - kişisel gelişim yazıları - kişisel gelişim kitapları - genç gelişim - kişisel gelişim nedir -

Yorumlar