Aristoteles

Aristoteles (MÖ 384-322)
Aristoteles'e göre, var olanların yansısı düşüncelerdir, tek tek var olanlardan bunlara ilişkin düşüncelere (tümele) varılır. Düşüncenin doğru olması var olana uygun olması demektir. Fiziksel dünyanın keşfinde, bilimin görevini ve bilimsel yöntemin tanımını filozofun mantık kitabı Organon'daki kavramlardan anlayabiliriz. Filozofa göre idea, tümel; gerçek varlıktır ve oluşun nedenidir.
Algılanan tek tek şeyler tümel ile tümele dayanarak kavranmalı veya açıklanmalıdır. Bilimin yapacağı iş; kavram olarak bilinen tümelden tekilin (algılananın) nasıl sonuç olarak çıktığını göstermektir. Öte yandan tümel, bilimsel tanıtlamanın da temelidir. Tanıtlama, bir iddianın doğruluğu için bir dayanak bir kanıt göstermektir. Bu dayanak da ancak, tekilin bağlı olduğu tümelde bulunabilir. Tümele dayanarak tekili kavrayınca bilgi de tamamlanmış olur. Çünkü bilimin asıl amacı tekili kavramaktır (Aristoteles, Organon MI).
Idealarla fenomenleri birbirinden kesin sınırlarla ayıran Platon'a karşın Aristoteles, gerçek varlığı fenomenlerin içinde gelişen öz (ousia) olarak tanımlamıştır. Ona göre fenomenler dünyasındaki her şey "form" kazanmış bir maddedir ve bilimin işi kavram olarak bilinen tümelden tek tek algılanan objelerin (tekilin) bilgisinin nasıl sonuç olarak çıktığını göstermektir. Bedensel ve zihinsel olmak üzere ikili (dual) bir yapısı olan insanı hayvandan ayıran en önemli niteliği aklı, düşünme gücüdür. Doğru bir şekilde eğitilen insan da aklını ahlaksal ve siyasal davranışlarını yönlendirmek ve kontrol etmek için kullanır.
Platon; mükemmel değişmez form veya düşüncelerin (ideaların) mutlak dünyası üzerinde düşünürken Aristoteles, doğal ve sosyal olgular dünyasını araştırmak için çeşitli gözlem ve düşünme yöntemlerini kullanmıştır. Aristoteles'e göre özün fenomenler yanında daha yüksek bir gerçekliği yoktur. Öz (ousia) fenomenlerin içindedir ve bunlarla kendini gerçekleştirir (Aristoteles Ousia'ya idea da der). Var olan, form kazanmış maddedir, ama madde ile form arasındaki ilişki rölatiftir; sözgelimi tuğla toprak için form, ama ev için maddedir. Aristoteles on adet kategori/nelik, nicelik, nitelik, bağlantı, yer, zaman, konum (ne durumda olduğu), iyelik (nasıl), etki (ne yapıyor), edilgi (ne yapılıyor) /belirlemiştir ve bu formlar hem bir bilgiyi hem de bir varlığı dile getirirler.
DERLEYEN... (EDİTÖR)
İletişim:bilgi@gencogrenci.com
 

Bu makale şu konularla ilgili olabilir :felsefe - felsefe nedir - Aristoteles -

Yorumlar