BERKELEY'İN İDEALİZMİNİ NİÇİN ÖĞRENMELİYİZ?

BERKELEY'İN İDEALİZMİNİ NİÇİN ÖĞRENMELİYİZ?

  Demek ki, Berkeley'in felsefe sisteminin amacı, materyalizmi yıkmak, maddi varlığın varolmadığını bize tanıtlamaya çalışmak olacaktır. O, Hylas ile Philonoüs'ün Diyalogları adlı kitabının önsözünde şöyle yazar:
  Eğer bu ilkeler kabul edilir ve bunlara gerçek gözüyle bakılırsa, bundan şu sonuç çıkar: Tanrıtanımazlık ve kuşkuculuk, ikisi birden, bir çırpıda tamamıyla yenilmiş, karanlık sorular aydınlanmış, hemen hemen çözümlenmez güçlükler çözümlenmiş ve paradokslardan hoşlanan insanlar sağduyuya kavuşturulmuş olur.
  O halde, Berkeley'e göre, doğru olan, maddenin varolmadığıdır
ve tersini iddia etmek, aykırı bir tutumdur, yanılsamalı bir davranıştır.
  Bunu bize nasıl tanıtlamaya çalıştığını göreceğiz. Ama felsefe öğrenmek isteyenlerin, Berkeley teorisini büyük bir özenle incelemelerinde direnmelerinin yersiz olmayacağını düşünüyorum.
  İyi biliyorum ki, Berkeley'im tezleri, bazılarını güldürecektir, ama bizim 20. yüzyılda yaşadığımızı ve geçmişte yapılan bütün incelemelerden, çalışmalardan yararlandığımızı unutmamak gerekir. Ayrıca materyalizmi ve materyalizmin tarihini okuduğumuz zaman, eskinin materyalistlerinin de
zaman zaman insanı güldürdüklerini göreceğiz.
  Bununla birlikte, Marx ve Engels'ten önce, materyalist düşünürlerin en büyüğü olan Diderot'nun, Berkeley'in sistemini, İnsan aklı ve felsefe için ne utanılacak bir şeydir ki, hepsinin en saçması olduğu halde, savaşım verilmesi en güç bir sistem (Diderot, Körler Üzerine Mektup, Textes Choisis, c. I, Editions Sociales, Halk Klasikleri, s. 87. (Materyalizm
ve Ampiryokritisizm, s. 27'de Lenin sözünü ediyor.)) olarak
tanımlarken, onu biraz da olsa önemsediğini bilmemiz gerekiyor.
  Bizzat Lenin de, Berkeley'in felsefesine sayfalar ayırmıştı ve, modern idealist filozoflar, materyalistlere karşı piskopos Berkeley'de bulunamayacak hiçbir... kanıt ortaya koymamışlardır diye yazıyordu.
  Son olarak, işte liselerde yararlanılan bir felsefe tarihi
kitabında, Berkeley'in maddesizciliği (immaterialisme) üzerine yapılan bir değerlendirme:
  Kuşkusuz, henüz tamamlanmamış, ama hayran olmaya değer ve filozofların kafalarında bir maddi tözün varlığına olan inancı ebediyen yıkacak bir teori.
  Demek ki, bu felsefi düşünüş tarzı -her ne kadar yukardaki aktarmalardan da görüldüğü gibi başka başka nedenlerle de olsa- herkes için önem taşımaktadır.
DERLEYEN... (EDİTÖR)
İletişim:bilgi@gencogrenci.com

Bu makale şu konularla ilgili olabilir :İDEALİZM - MATERYALİZM - felsefe -

Yorumlar