Zekâ Neleri İfade Eder?

Beynin bilgiyi alıp hızlı ve doğru olarak analiz etmesi mânâsına gelen zekâ, lâtince "intellectus" kelimesinin karşılığıdır. Kelime mânâsı itibariyle 5 şeyi ifade eder:
1) İdrâk (Algılama),
2) Bilme,
3) Tanıma,
4) Sezme (içgörii),
5) Anlama.
Bilim adamları uzmanlık alanlarına göre zekânın belli bir yönüne ağırlık veren tarifler yapmışlardır. Biyologlar zekâyı çevreye uyum kabiliyeti olarak görürlerken, eğitimciler öğrenme, psikologlar ilişkileri anlama, bilgisayarcılar bilgiyi işleme kabiliyeti şeklinde değerlendirmişlerdir.

ASIL MESELE: ÇEVREYE UYUM Zekâ hakkında 1921 yılında yapılan taramada o güne kadar teklif edilen tanımlar şunlardı:
1)  Üst seviyedeki yetenekler (soyut muhakeme, zihnî temsil, problem çözme ve karar verme),
2) Öğrenme yeteneği,
3) Çevreye uyum.
1986 yılındaki taramadaysa şu sıralama yer aldı:
1) Üst seviyedeki yetenekler,
2) Kültüre bağlı değerler,
3) İcra (executive).
Çoğu tanımda en önemli tema, çevreye uyumdur. Ancak insanlar çevreye hemencecik uymazlar. Çevrelerini şekillendirir ve yeni bir çevre seçerler.
Buna göre zekâ, herhangi bir çevreyi seçme, şekillendirme ve uyum için gerekli zihnî kabiliyetlerdir. Yâni zekâ, hayat boyu öğrenmenin anahtarıdır.
Hayat boyu zekâ iki unsurla gelişir Manevî bütünlüğü (coherence) ve maddî uygunluğu (correspondence) meydana getirebilmek.
Kişi ne kadar zekiyse, o derece yüksek maddî uygunluğa ve manevî bütünlüğe sahiptir.
Meselâ bilgisayar çevreye uyumu kolaylaştırabilir, ancak aynı vasıta bir kişi için çevre bakımından dostça, başka kişi için de düşmanca kabul edilebilir. Bu bakımdan çevre şartlarına uyumdan çok, onu seçme ve şekillendirme önemlidir. Zeki kişilerin çoğu, sadece kendileri için değil, başkaları için de çevreyi değiştirenlerdir.
 

Bu makale şu konularla ilgili olabilir :Zekâ Neleri İfade Eder - zeka çeşitleri - zeka nedir - zeka sorusu - zekanın tanımı - zeka geliştirme -

Yorumlar