Psikoloji Sözlük - F -

PSİKOLOJİ-SÖZLÜK- TÜRKÇE

-F-

F-TESTİ (F-Test) : Varyans farklılıklarının anlamlılığını ölçmede kullanılan, parametrik olmayan bir test.

FAKİR SINIF (Poor Class) : Gerek sosyal gerek maddi açıdan dertli olan bu insanlar işsiz veya düşük ücretler için çalışırlar.

FAKTÖR ANALİZİ (Factor Analysis) : Bir grup değişkeni, aralarındaki korelasyon katsayılarının örüntûsünden yararlanarak, faktör adı verilen daha az sayıdaki kuramsal kurultu ile açıklamayı amaçlayan bir istatistiksel yöntem.

FANTAZİ (Fantasy) : Düş kurma ve kendine bir hayal dünyası yaratma. Biri savunma mekanizması olarak kullanılabilir. Yani bireyin hayal kurma yoluyla benliğini savunucu bir tepkide bulunması.

FARK EŞİĞİ (Difference Threshold) : İki uyaran arasında fark edilebilen en küçük şiddet farkı.

FARKLI ÇAĞRIŞIM TEORİSİ (Differential - Association Theory) : Bir insanın niçin saptığını açıklayan teori. Eğer bir insana toplumsal normlara uyması için seçenekler sunacağımız yerde, bu kurallara nasıl karşı gelineceğine dair favori seçenekler sunarsak kişi sapıtır ve toplum dışına itilir.

FARKLILAŞMA (Differentiation) : Toplumdaki ayrılma, uzmanlaşma veya işlev kazanma olayı ve sonuçları. Her bireyin diğerlerinden farklı toplumsal tecrübelere sahip olması nedeniyle, karmaşık bir toplumdaki bireyin diğer bireylerden ayrılması. Başka bir ifade ile, genel nitelikteki davranış veya görevlerin, daha özel ve ayrışık biçimlere dönüşmesi.

FARKLILIKLAR PSİKOLOJİSİ (Differential Psychology) : İnsan grupları, örneğin: kadınlar ve erkekler arasındaki farkları karşılaştırmalı olarak inceleyen psikoloji dalı.

FAŞİZM (Fascism) : Kapitalist ekonomik rejim ile diktatörlüğün birleşmesinden meydana gelen bir siyasi rejim. Faşizm demokrasiyi reddeder. Faşizmde fertlere siyasi haklar tanınmaz, birden çok partiye yer verilmez. Güdümlü bir ekonomij taraftardır. Faşizmde yönetim, burjuva sınıfının elindedir. Rejimin amacı bu sınıfı» iktidarını sürdürmektir.

FATAL ALKOL SENDROMU (Fetal Alcohol Syndrome) : Kadınlar hamileyken alkollü içkileri sık sık kullanırlarsa fetüs devresindeki bebekleri alkolden olumsuz yönde etkilenirler. İşte bu etkilerin tümüne fatal alkol sendronuı denir.

FAYOL KÖPRÜSÜ (Passerelle Principle of Fayol) : Fayol'a göre dikey kanallar aracılığıyla iletilen mesajların çeşitli basamaklardan geçmesi halinde bu mesajların aerçek amacını ve anlamını yitirmesi çoğu zaman kaçınılmazdır. Ayrıca basamaksa) bir akış izlemesi hem zaman kaybına yol açar hem de mesajın maliyetini yükseltir, gu sorunları ortadan kaldırmak veya en aza indirmek için Fayol "Köprü kurma" yöntemini bir çözüm olarak önermiştir. Bu köprü aynı düzeyde bulunan organlar arasında ilişkiler kurmasına yardımcı olmaktır.

FEDERAL DEVLET (Federal State) : Dış egemenliğinin tümünü merkezi devlete bırakmış, iç egemenlik alanında geniş bir özgürlük kabul eden devletlerin oluşturdukları birliktir.

FELAKET DAVRANIŞI (Disaster Behavior) : Doğal veya diğer felaketleri takip eden davranışlar.

FELSEFE (Philosophy) : Doğanın ve toplumun varoluşunun, insanın düşünme ve bilme sürecinin yasalarını, başta ahlak, sanat ve politika olmak üzere çeşitli etkinliklerin oluşumlarını araştıran bilim. Kısaca, evreni kavramaya yönelmiş teorik araştırmaların tümü.

FELSEFEDE YAN TUTMA (Partizanship in Philosophy) : Düşünce dizgelerinin, felsefe okullarının bilinçli ya da bilinçsiz olarak belli bir toplumsal düzeni yansıtıp bu düzende çıkarı olanlara yararlı olma amacı gütmesi.

FELSEFİ BİLGİ (Philosophical Knovviedge) : Gerçeğin tümüyle temellendirmeye dayalı bağ kurmanın sonunda elde edilen bilgi.

FEMİNİZİM (Feminism) : Kadınların dünyanın her yerinde baskı altında olma ve erkeklere bağımlı olma özelliklerini ele alıp tartışan bir kuram; tüm kadınları erkeklerin üstünlüğünden ve sömürüsünden kurtarmayı amaçlayan siyasal bir kuram ve pratik. Başka bir deyişle, kadınların erkeklere eşit olduğunu, eşit haklar ve eşit şanslara sahip olması gerektiğini savunan inançtır.

FENOMEN (Phenomenon) : Kendini ve dış dünyayı kendine özgü bir şekilde algılayan bireyin öznel yaşantısına denir.

FENOTİP (Phenotype) : Genetikte organizmanın göz rengi gibi görünen özelliklerine verilen isim veya kısaca organizmanın dışarıdan gözlenen özelliği.

FEODAL SİSTEM (Feudal System) : Yatay ve dikey geçişler haricinde kast sistemine benzeyen bir ayırım sistemidir. Toprak hakimleri bağlılık yemini ve askeri koruma teminatı ile yönetime gelirler.

FEODALİZM (Feudalism) : Tabakalaşmaya dayanan toplumsal yapı. Bu yapıda üsttekiler alttakileri korumaya, alttakiler de üsttekilere bağlı kalmaya mecburdurlar. Kısaca, orta çağın sosyo-ekonomik üretim ve örgütlenme biçimi.

FERDİYET (İndividuality): Ferdi benzerlerinden ayıran özelliklerin tümü.

FERT (İndividual): Bk. Birey.

FETİŞİZM (Fetichism) : Bir başkasının vücudunun ya da giysilerinin bir kısmının gözlenmesi veya göz önüne getirilmesiyle kişide kösnül duyguların oluşmasına bağlı cinsel sapkınlık.

FETÜS (Fetus) : Doğum öncesi gelişiminin son dönemlerindeki genç organizma. İnsanlarda, döllenmeden sonraki ikinci aydan doğuma kadar devam eden döneme işaret etmektedir.

FIRSAT DEĞERLERİ (Opportunity Costs) : Ceza veya ödül verme gibi değerlerde diğerlerini etkileyebilecek bir faaliyette bir kaynak tarafından ihmal edilen tutar.

FIRTINA FOBİSİ (Astraphobia): Gök gürültüsü ve şimşeğe karşı duyulan hastalık derecesindeki korku.

FİKİR (Idea) : Öncellikle ve dolaysız olarak duyumlarla ilişkisi bulunmayan herhangi bir zihin süreci.

FİKİR LİDERİ (Opinion Leader) : Birincil gruplarda kendisine ve bilgisine güvenilen, kanıları, davranışları örnek alınan üye ya da üyeler. Başka bir deyişle, halkın fikirleri üzerinde kuvvetli bir etki sahibi olan insanlar.

FİKİRBİRLİĞİ  (Anonimity) bulunan uyumun derecesi.Bir duruma tepkilerinde diğer kişiler arasında

FİLOGENETİK (Filogenetic) : En basitten en karmaşığa kadar ırk tarihçesi; canlı türlerinin tek hücreden insana kadar geçirdiği evrim.

FİLOZOF (Philosopher) : Felsefeyle uğraşan kişi.

FİZİKİ GERÇEKLİK (Physical Reality) : Sinir sistemimizin ve hislerimizin idrak ettiği maddi dünya.

FİZİKSEL ANTROPOLOJİ (Physical Anthropology) : Kalıtımı, ırkları ve inşa» kökenin tarihini inceleyen ve araştıran insanbilimsel dal.

FİZYOKRATLAR (Physiocrats) : Ekonomik düzenin doğal yasalarla işlediğini savunan görüş.

FİZYOLOJİK GEREKSİNİMLER (Physiological Needes) : Besin, su, sex, uyku nefes almak, soğuk ve sıcaktan korunmak gibi temel gereksinimlerdir. İnsanlar' yaşamını devam ettirmesi için zorunlu olarak giderilmesi gerekir. Bütün insanlar için  aynıdır.
 
FONKSİYONEL AİLE (Functional Family) : Üyelerinin gereksinmeleri doğa] olarak karşılanan ve her bir kişinin, o aileye ait olmaktan mutlu olduğu ailedir. Sağlıklı ailede görev ve sorumluluklar doğal olarak yerine getirilir; kişiler bağırnsl oldukları halde, birbirlerine isteyerek ve zevkle yardım ederler; herkes duygusal ve bilinçlenme yönünden sürekli bir gelişim içindedir. Aile, toplumla ilişkisini dengelemiştir; ne toplumdan kopar, ne de toplumun baskısına tümüyle boyun eğer.

FONKSİYONEL ÇATIŞMA (Functional Conflict) : Fonksiyonel çatışma, organizasyonun amaçlarını gerçekleştirmesine katkıda bulunan örgütsel çatışmadır,

FONKSİYONEL EŞİTSİZLİK (Functional Inequality) : En önemli yerlerin en kaliteli bireyler tarafından doldurulduğu, toplum yararına olan eşitsizliktir.

FONKSİYONEL OLMAYAN AİLE (Dysfunctional Family) : Üyelerinin gereksinmeleri doğal olarak karşılanmayan mutsuz ve doyumsuz oldukları halde, bu hastalıklı durumu devam ettirebilmek için çaba gösteren aile. Sağlıksız ailelerde hakim olan zihniyet zehirli terbiyedir ve yargılama, suçlama, aşağılama ve kötüleme kuralları baskındır.

FONKSİYONEL OLMAYAN ÇATIŞMA (Dysfunctional Conflict) : Örgütü amaçlarına ulaşmaktan uzaklaştıran örgütsel çatışmadır. Daha geniş bir açıklama ile, grubun ve organizasyonun başarısını engelleyen, genellikle aynı organizasyondaki gruplar arasındaki anlaşmazlık durumudur.

FONKSİYONEL PERSONEL YETKİSİ (Functional Staff Authority) : Şirkel uygulama ve politikalarından sorumlu tek bir üst yöneticinin bulunduğu organizasyon yönetimidir.

FONKSİYONEL SİSTEM (Functional System) : Unsurları arasındaki karşılık!' bağımlılık, belli sınırlar içinde devam eden sistem.

FORMEL GRUP (Formal Group) : Kapsamındaki konumlar, işler ve  açısından oldukça devamlı yapısı olan bir sosyal grup.

FORMEL İŞLEM DEVRESİ (Formal Operational Stage) : Piaget'nin kog gelişim teorisindeki 4. devre. Bu devrede çocuk soyut düşünme kurallarını kullanan kapasitesine ulaşır.
 
FONKSİYONEL AİLE (Functional Family) : Üyelerinin gereksinmeleri doğal olarak karşılanan ve her bir kişinin, o aileye ait olmaktan mutlu olduğu ailedir. Sağlıklı ailede görev ve sorumluluklar doğal olarak yerine getirilir; kişiler bağımsız oldukları halde, birbirlerine isteyerek ve zevkle yardım ederler; herkes duygusal ve bilinçlenme yönünden sürekli bir gelişim içindedir. Aile, toplumla ilişkisini dengelemiştir; ne toplumdan kopar, ne de toplumun baskısına tümüyle boyun eğer.

FONKSİYONEL ÇATİŞMA (Functional Conflict) : Fonksiyonel çatışma, organizasyonun amaçlarını gerçekleştirmesine katkıda bulunan örgütsel çatışmadır.

FONKSİYONEL EŞİTSİZLİK (Functional Inequality) : En önemli yerlerin en kaliteli bireyler tarafından doldurulduğu, toplum yararına olan eşitsizliktir.

FONKSİYONEL OLMAYAN AİLE (Dysfunctional Family) : Üyelerinin gereksinmeleri doğal olarak karşılanmayan mutsuz ve doyumsuz oldukları halde, bu hastalıklı durumu devam ettirebilmek için çaba gösteren aile. Sağlıksız ailelerde hakim olan zihniyet zehirli terbiyedir ve yargılama, suçlama, aşağılama ve kötüleme kuralları baskındır.

FONKSİYONEL OLMAYAN ÇATIŞMA (Dysfunctional Conflict) : Örgütü amaçlarına ulaşmaktan uzaklaştıran örgütsel çatışmadır. Daha geniş bir açıklama ile, grubun ve organizasyonun başarısını engelleyen, genellikle aynı organizasyondaki gruplar arasındaki anlaşmazlık durumudur.

FONKSİYONEL PERSONEL YETKİSİ (Functional Staff Authority) : Şirket uygulama ve politikalarından sorumlu tek bir üst yöneticinin bulunduğu organizasyon yönetimidir.

FONKSİYONEL SİSTEM (Functional System) : Unsurları arasındaki karşılıklı bağımlılık, belli sınırlar içinde devam eden sistem.

FORM EL GRUP (Formal Group) : Kapsamındaki konumlar, işler ve roller açısından oldukça devamlı yapısı olan bir sosyal grup.

FORMEL İŞLEM DEVRESİ (Formal Operational Stage) : Piaget'nin kognitfl gelişim teorisindeki 4. devre. Bu devrede çocuk soyut düşünme kurallarını kullanm* kapasitesine ulaşır.

FORUM (Forum) : Değişik düşüncelere sahip bireylerin bir konuda tartışıp, sonuç* vardıkları sözel iletişim türü.

 DERLEYEN...EDİTÖR
İletişim:bilgi@gencogrenci.com

Bu makale şu konularla ilgili olabilir :Psikoterapi - psikoloji - kişisel gelişim - bireysel gelişim - psikolojik rahatsızlıklar -

Yorumlar